Đường sắt tốc độ cao sẽ tạo đòn bẩy cho công nghiệp đường sắt

Trong đề án về chủ trương đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, một trong năm yếu tố cho thấy cần thiết phải sớm đầu tư dự án này, đó là sẽ tạo tiền đề, động lực phát triển các lĩnh vực công nghiệp đường sắt và công nghiệp hỗ trợ của Việt Nam. Bởi theo tính toán, riêng phương tiện, thiết bị của dự án đã lên tới 34,1 tỷ USD.

Nếu được chuyển giao công nghệ, đây sẽ là thị trường rất lớn và vô cùng hấp dẫn cho các doanh nghiệp có thế mạnh về sản xuất đầu máy, toa xe khi nhiều năm qua họ chưa có cơ hội để thể hiện mình.

Mặc dù suốt nhiều năm chưa có điều kiện để đầu tư thêm máy móc công nghệ, nhưng ngay khi có khách hàng nước ngoài đặt hàng, nhà máy xe lửa Gia Lâm đã đóng ngay được đoàn tàu khách 5 sao chỉ trong vòng gần một năm. Điểm mấu chốt là họ có người, có nghề và chỉ cần gặp được nhu cầu thì sẽ phát huy được khả năng của mình.

Ông Trịnh Văn Thăng - Giám đốc Công ty cổ phần xe lửa Gia Lâm cho biết: "Các nhà xưởng đã được Ba Lan để lại, xây dựng từ năm 80 tuy cũ nhưng thực tế nó rất rộng và đáp ứng được yêu cầu. Bây giờ, chúng tôi cần được sự đầu tư máy móc công nghệ mới và cơ bản là được chuyển giao công nghệ mới".

Giải quyết được hai khó khăn then chốt nhất là chuyển giao công nghệ và đầu tư máy móc thiết bị sẽ giúp họ tiến gần đến cơ hội phục vụ được đường sắt tốc độ cao. Bởi lẽ, về cơ sở vật chất sẵn có, nhiều thứ đã khá ăn khớp với loại tàu mới như đường dẫn khổ tiêu chuẩn 1435 hay các hệ thống dầm thép chịu tải chuyên cho đầu máy, toa xe nằm ngay trong các xưởng sản xuất.

Khu nhà xưởng này có diện tích lên tới 7.000 m2, là một trong bốn nhà xưởng lớn nhất tại nhà máy xe lửa Gia Lâm. Với quy mô và các trang thiết bị hiện nay, nhà xưởng này cùng lúc có thể sản xuất được 30 toa xe

Ông Nguyễn Xuân Hùng - Trưởng phòng Kế hoạch - Kỹ thuật, Công ty cổ phần xe lửa Gia Lâm chia sẻ: "Sau này, nếu như được chuyển giao công nghệ thì chúng tôi sẽ có những tiếp nhận và rút ngắn thời gian tiếp cận và từng bước để sản xuất một số những phụ tùng, những sản phẩm trong phương tiện của đường sắt tốc độ cao".

Mỗi đoàn tàu tính sơ qua có đến khoảng 200.000 linh kiện. Còn thị trường phương tiện, thiết bị của đường sắt tốc độ cao lên đến hàng chục tỷ đô. Từng bước làm chủ và nội địa hoá về chế tạo toa xe, hệ thống cấp điện, thông tin tín hiệu, tự chủ toàn bộ vận hành, bảo trì và sản xuất một số linh kiện thay thế sẽ là cơ hội lớn cho ngành công nghiệp đường sắt.

Ông Đặng Sỹ Mạnh - Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng Công ty đường sắt Việt Nam nhận định: "Chúng ta cũng phải nghiên cứu dần, chuyển giao dần, tiếp quản dần công nghệ. Điều chính yếu nữa là chúng ta sẽ phải chủ động đề xuất những chính sách ưu đãi để hình thành và phát triển được một cơ khí công nghiệp, nền cơ khí công nghiệp của đường sắt".

Đường sắt tốc độ cao sẽ tạo đòn bẩy cho công nghiệp đường sắt, từ đó lan toả, tạo động lực thúc đẩy phát triển công nghiệp cơ khí chế tạo, vốn được coi là xương sống của nền kinh tế.

Hiền Trang