Hệ thống điện mặt trời mái nhà là hệ thống điện mặt trời có các tấm quang điện được lắp đặt trên mái nhà của công trình xây dựng và có công suất không quá 01 MW, đấu nối trực tiếp hoặc gián tiếp vào lưới điện có cấp điện áp từ 35 kV trở xuống của Bên mua điện.
Hình điện mặt trời mái nhà
Tại dự thảo Nghị định về cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát năng lượng tái tạo với khách hàng sử dụng điện lớn, Bộ Công Thương đề xuất, điện mặt trời mái nhà, điện sinh khối, thủy điện nhỏ... sẽ được tham gia mua bán trực tiếp trên thị trường cho khách hàng dùng điện lớn. Theo đó, mô hình này được sử dụng theo hai phương án, gồm qua đường dây riêng và lưới quốc gia.
Điểm mới là nhà chức trách mở rộng các loại hình năng lượng tái tạo được mua bán trực tiếp qua đường dây riêng (tức không qua Tập đoàn Điện lực Việt Nam). Theo đó, năng lượng tái tạo tham gia cơ chế này gồm điện mặt trời, gió, thủy điện nhỏ, sinh khối, địa nhiệt, sóng biển, thủy triều, hải lưu và hệ thống điện mặt trời mái nhà. Các dự án này không giới hạn về công suất nhưng phải được cấp giấy phép hoạt động điện lực, hoặc được miễn trừ giấy phép theo quy định.
Điện rác chưa được đưa vào cơ chế này do chưa có quy định rõ ràng là năng lượng tái tạo hay không, theo Bộ Công Thương. Loại năng lượng này sẽ được bổ sung trong trường hợp cấp có thẩm quyền chấp nhận.
Hình khu xử lý rác bên trong nhà máy điện rác Cần Thơ
Hiện, cả nước có hơn 103.000 dự án điện mặt trời mái nhà, tổng công suất đặt hơn 9.500 MW. Theo Quy hoạch điện VIII, quy mô loại nguồn này đến 2030 thêm 2.600 MW hoặc đạt 50% các tòa nhà công sở, nhà dân.
Hình dự án điện mặt trời mái nhà
Việc mở ra hướng điện mặt trời mái nhà có thể tham gia mua bán điện trực tiếp sẽ gỡ vướng cho loại hình năng lượng này, bên cạnh chính sách khuyến khích phát triển tự sản, tự tiêu đang được Bộ Công Thương soạn thảo.
Cũng theo dự thảo, dự án điện gió, mặt trời muốn tham gia mua bán điện trực tiếp qua lưới quốc gia phải có công suất trên 10 MW. Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương, theo mô hình mua bán điện trực tiếp, đơn vị phát năng lượng tái tạo sẽ tham gia thị trường bán buôn điện cạnh tranh. Do đó, mức giới hạn công suất này là điều kiện thuận lợi để họ tham gia vào thị trường. Thời gian tới, khi vận hành trơn tru, giới hạn này có thể tiếp tục xem xét bỏ hoặc quy định thấp hơn.Tại dự thảo, Bộ Công Thương vẫn giữ đề xuất bên mua cho hai hình thức là khách hàng sử dụng điện lớn, có nhu cầu dùng từ 500.000 kWh mỗi tháng trở lên. Riêng mua qua lưới quốc gia, đơn vị bán lẻ điện sẽ được tham gia thị trường. Tổ chức, cá nhân được mua điện để dùng, không bán lại cho bên khác.
Lãnh đạo Bộ Công Thương cho biết việc lựa chọn ngưỡng sử dụng trên nhằm hài hòa nhu cầu của khách hàng và tác động tài chính với Tập đoàn Điện lực Việt Nam. Theo khảo sát từ các tổng công ty điện lực, có 26% khách hàng sử dụng từ 1 triệu kWh/tháng trở lên, còn dùng từ 500.000 kWh trở lên chiếm khoảng 30%.
Hình thi công, lắp đặt điện mặt trời mái nhà
Phó Thủ tướng Chính phủ yêu cầu nghiên cứu xây dựng chính sách có độ mở, theo cơ chế thị trường; cần quy định rõ các hình thức mua bán điện trực tiếp, đồng thời quy định trách nhiệm của bên mua, bên bán, người mua và Nhà nước; trách nhiệm quản lý nhà nước đối với chính sách này, nhất là công tác kiểm tra, giám sát để bảo đảm phát triển lành mạnh, an toàn, hiệu quả, tuyệt đối không để sơ hở, xảy ra cơ chế xin cho.
Thanh Hải